Peripatetici [al-Ġazālī, Ibn Sīnā, Ibn Rušd]

Quoted text(s)

• J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, pp. 4.17-5.5
  [pp. 4.17-5.5] Sciencie vero divine subiectum est id quod est communius omnibus scilicet esse, simpliciter, vel absolute. Quod autem queritur in hac sciencia sunt consequencia ipsum esse in quantum ipsum est esse tantum, que sunt substancia et accidens, universale et singulare, unum et multa, causa et causatum, in potencia et effectu, conveniens et inconveniens, quod debet, vel quod est necesse esse, et possibile et similia; hec enim omnia consecuntur esse ex hoc quod est ens non sicut triangulacio, et quadracio que consecuntur ens, sed postquam fit mensura, nec sicut paritas et imparitas que consecuntur ens, sed postquam fit numerus, nec sicut albedo, et nigredo, que non consecuntur ens nisi postquam fit corpus naturale. Et omnino quidquid dicitur quod non consequitur ens, nisi postquam fit subiectum alicuius harum duarum arcium scilicet mathematice et physice, profecto illud non pertinent ad consideracionem huius scientie divine. Incidit autem in hanc scienciam, consideracio de causa universi esse. Ens enim dividitur in causam, et causatum, et incidit consideracio de unitate cause et quod ipsa est necesse esse, et consideracio de proprietatibus eius, et quod reliqua encia pendent ex ea, et qualiter fluxerunt, ex ea. Sed consideracio huius sciencie proprie de unitate, vocatur sciencia divinia, et sciencia dominacionis.
• AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, I-IV. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1977, I, 1, pp. 12.30-13.46
  [I, 1, pp. 12.30-13.46] Igitur ostensum est tibi ex his omnibus quod ens, inquantum est ens, est commune omnibus his et quod ipsum debet poni subiectum huius magisterii, et quia non eget inquiri an sit et quid sit, quasi alia scientia praeter hanc debeat assignare dispositionem eius, ob hoc quod inconveniens est ut stabiliat suum subiectum an sit et certificet quid sit scientia cuius ipsum est subiectum, sed potius debet concedere tantum quia est et quid est. Ideo primum subiectum huius scientiae est ens, inquantum est ens; et ea quae inquirit sunt consequentia ens, inquantum est ens, sine condicione. Quorum quaedam sunt ei quasi species, ut substantia, quantitas et qualitas, quoniam esse non eget dividi in alia priusquam in ista, sicut substantia eget dividi in alia antequam perveniat ad dividendum in hominem et non hominem. Et ex his quaedam sunt ei quasi accidentalia propria, sicut unum et multum, potentia et effectus, universale et particulare, possibile et necesse. Per hoc autem quod ens recipit haec accidentia et coaptatur illis, non est necesse illud proprie fieri vel naturale vel disciplinale vel morale vel aliquid aliorum.

Other text(s)

• AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562, L. III, text. comm. 1, f. 36 M
  [L. III, text. comm. 1, f. 36 M] In hoc autem lib[ro] vult praeponere sermones disputativos in omnibus quaestionibus difficilibus, quae sunt in hac arte: et praeponere sermonem in eis per se. Deinde inducit demonstrationes proprias unicuique quaestioni in loco convenienti tractatuum huius scientiae. Et forte iste ordo est melior in doctrina huius scientiae: quia communicant scientiae disputativae in universalitate consyderationis. Subiectum enim utriusque scientiae est idem, s[cilicet] ens simpliciter.
• AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562., L. IV, text. comm. 5, f. 70 I
  [L. IV, text. comm. 5, f. 70 I] Logici autem loquuntur de his omnibus, de quibus Sophista et Philosophus: et commune est eis loqui de ente. Et cum d[icit] quod isti conveniunt in subiecto, dedit modum, secundum quem differunt, et d[icit] scientia enim Sophistarum et Logicorum etc. I[d est] genus enim istarum trium, in quo consyderant, est unum, et est ens simpliciter.

References in current editions

• None