Avicenna [Ibn Sīnā]

in Albert the Great, Super Porphyrium 4.1, p. 56.45-78

Occurrence of the quotation formula
Avicenna, p. 56.59
Paraphrase Neutral
Si autem consideretur id quod est relativum, secundum causam quae relationem inducit, nihil prohibet unum relativorum esse causam alterius, et non e converso; sicut si consideretur persona quae est pater secundum actum generationis, per quem causa est filii, nihil prohibet patrem esse causam, et non e converso filium causam esse patris, quia, sicut dicit Aristoteles in ix ethicorum, pater est qui sui aliquid habet in filio, filius autem nihil sui habet in patre. Et hoc modo genus, sive id quod est genus, principium speciei est, per id quod genus est in specie differentia constitutiva formatum et distinctum. Species autem nihil sui habet in genere per modum illum. Et sic unum diffinitur per reliquum, et non e converso. Et haec est distinctio Alfarabii et Avicennae. Dicendum ergo secundum eos, quod quaedam diffinitio relativorum est ‘sicut demonstrationis medium’ et quaedam sicut conclusio. Illa enim quae datur de relativis, secundum quod unum est causa alterius et non e converso, est sicut demonstrationis medium vel sicut ‘ demonstratio positione differens’. Illa autem, qua relativa per se invicem diffiniuntur, est sicut conclusio. Quia enim pater generando causa filii est, ex hoc concluditur quod pater filii pater est, et diffinitur per filium; et quia filius a patre genitus est, inde est quod filius non suiipsius sed patris filius est et diffinite non cognoscitur nisi per patrem. Et sic est inter genus et speciem, quia ex hoc quod genus principium speciei est, concluditur quod genus non suum sed speciei genus est; et ex hoc quod species principiata est a genere hoc modo principiationis, quo genus mediante differentia determinante et distinguente genus constituit speciem, concluditur quod species non sua, sed generis species est, et sic diffinite non cognoscitur nisi per genus.

Quoted text(s)

  • F. HUDRY (with an introduction by A. de LIBERA), Avicennae Logica - Texte latin, édition critique et introduction doctrinale, Vrin, Paris 2018., I-8(9), pp. 174-176
    Item quaeritur de hoc quod accipimus nomen speciei in diffinitione generis. Cum enim volueris diffinire speciem, videtur necessario apponendum nomen generis, sicut postea ostendetur cum dicitur quod species est id quod ponitur sub genere. Sed interroganti utrumque est incognitum, et ostendere ignotum per ignotum non est ostendere nec declarare. Omnis autem diffinitio vel descriptio est declaratio. Ad hoc autem iam responderunt, quidam dicentes, quod quia duum relativorum non intelligitur esse nisi comparatione alterius, genus autem et species relativa sunt, ideo debet unumquodque eorum accipi in descriptione alterius necessario. Unumquodque enim eorum non est id quod est nisi ex comparatione alterius. Haec autem mensio auget dubitationem in aliis quae sunt praeter genus et speciem, in quibus est implicitum quod in genere et specie. Augmentum vero implicationis non est explicatio. Indagator etiam dicet tibi adapta diffinitionem relativorum cum diffinitione generis et speciei, et fac scire quomodo, cum sint simul incognita, sciatur alterum per alterum. Item in solutione solent considerari propositiones quaestionis et destrui altera vel utraque. In hac autem solutione quam hic induxit, non consideravit propositiones. Non enim dixit quod genus et species utraque non sunt ignota apud introducendum. Nec dixit quod, cum sciatur alterum ex altero, cum ipsum sit ignotum, non est hoc docere ignotum per ignotum: hoc enim negare impossibile erat ei, nec poterit etiam negare quod docere ignotum per ignotum non est declarare. Nec dixit quod ex ordine harum propositionum non provenit quod quaeritur ex eis. Et quia hic non consideravit propositiones syllogismi quaestionis nec suum syllogismum, nihil fecit et etiam accidit ei maximus error, ex hoc quod non potuit invenire differentiam quae est inter id quod scitur cum aliquo et id ex quo scitur aliud. Id enim ex quo aliud scitur est id quod per se scitur et fit pars ostendendi aliud. Cui cum adiuncta fuerit alia pars pervenietur ad cognitionem alterius. Ipsum vero iam cognitum fuerat antequam illud. Quod autem scitur cum aliquo est id quod, cum perfecta fuerit cognitio rei ex conventu ostendentium rem, simul scietur res et scietur hoc cum illa, et non scietur illud antequam res sciatur, ut ex illo sciatur res, et ideo non est pars totius collectionis quae ostendit rem. Partes enim collectionis ostendentis rem dum non conveniunt simul, non scietur res: una enim earum est significans partem intentionis quam habet res tantum, et interim dum partes dicuntur et nondum completae sunt omnes, est res incognita. Cum vero completae fuerint, scitur res. Tunc et scitur id quod scitur cum re. Relativa vero non sciuntur nisi simul. Non enim sciuntur alia ex aliis, ut cognitio unius sit prior cognitione alterius et non cum cognitione alterius. Et omnino id quod scitur cum aliquo aliud est ab eo ex quo scitur aliud. Id enim ex quo scitur aliquid prius est in cognitione quam illud. Unde dicimus quod relativa non diffiniuntur secundum hanc imperitiam, quam innuit ille qui putavit per eam solvere huiusmodi quaestionem. Sed in diffinitione relativorum est quidam modus circularitatis propter quam removebitur haec perplexitas: cuius declarationis alius est locus. Sed exemplum eius in proximo est hoc quod cum interrogatus fueris quid est frater, nihil dices respondendo quod hic est qui habet fratrem, nisi dixeris quod ille est frater cuius pater est pater alterius qui dicitur esse frater eius, et tunc induces partes declarationis quarum nulla est diffinita ex altero relativorum. Cum autem hoc expedieris, iam ostendisti utrumque relativorum simul.

References in current editions

  • AVICENNA, Avicennae peripatetici philosophi ac medicorum facile primi opera in lucem redacta …, mandata ac sumptibus heredum nobilis viri domini Octaviani Scoti, Venetiis 1508., Logyca, Pars 1. C. 9, f. 7va-8ra