Sapientia Peripateticorum [al-Ġazālī, Ibn Rušd, Ibn Sīnā]

in Albert the Great, Metaphysica III.2.4, p. 120.1-28

Occurrence of the quotation formula
Sapientia Peripateticorum, p. 120.28
Digression Neutral
Principia enim essendi sunt haec: materia, in qua res est in proxima potentia et ex qua, sicut in praecedenti huius philosophiae libro diximus, procedit res sicut ex imperfecto ad perfectum; et aliud conprincipium essendi rem est hic actus qui est finis generationis eius vel a quo res est id quod est. Et haec sunt ambo particularia. Et ex his realiter diffinitur res, quando dicitur, quod est composita ex tali materia et tali forma, sicut si de homine loqueremur et diceremus, quod homo est, quod componitur ex tali corpore quod est physicum organicum ad potentias vitae hominis, et ex anima, quae est endelechia et principium et causa huius vitae. Haec autem eadem principia per intellectum accepta sunt universalia et principia cognitionis, quia sic corpus huiusmodi physicum et organicum ad potentias et opera vitae est, in quo potentiae vitae sunt confusae et indeterminatae et imperfectae et incohatae tantum. Et haec intentio per intellectum abstracta et simpliciter accepta est animal, forma autem, quae est actus et causa vitae et determinatio ipsius et completio, est anima rationalis. Et huius intentio universaliter et simpliciter per intellectum accepta est ipsa differentia constitutiva hominis, quae est rationale. Non ergo eodem modo accepta, sed eadem sunt principia essendi et cognoscendi; et ratio substantiae est una et eadem, sed modus diversus. Et hoc est secundum Peripateticorum sapientiam.

Quoted text(s)

  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p. 106.6-10
    [p. 106.6-10] Quicquid autem habet imaginacionem, et voluntatem, solet vocari animal, eo quod corpus non habet imaginacionem, nec voluntatem in quantum corpus est tantum, sed per naturam propriam et formam propriam que dicitur anima;
  • F. S. CRAWFORD ed., Averrois Cordubensis Commentarium magnum in Aristotelis De Anima libros, The Mediaeval Academy of America, Cambridge, Massachusetts 1953, L. III, text. comm. 5, p. 397
    [L.III, text. comm. 5, p. 397] Et hoc quod ipse fingit quod manifestum est de sermonibus universalibus in anima, manifeste dixit Aristoteles quod hoc non est manifestum in omnibus partibus anime; dicere enim formam et primam perfectionem est dicere equivoce de anima rationali et de aliis partibus anime.
  • AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562, L. V, text. comm. 15, f. 118 E
    [L. V, text. comm. 15, f. 118E] Et hoc dicitur substantia de illo, per quod individuum substantiae fit substantia, s[cilicet] de forma, per quam fit substantia, sicut anima in animato. Et dedit exemplum de anima, quae est forma in substantia in actu, e contra de formis simplicium. D[einde] d[ixit] Et etiam dicitur substantia de illo quod est subiectum animae, v[erbi] g[ratia] de corpore animalium.
  • AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, I-IV. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1977, IV, 2, pp. 204.72-205.93
    [IV, 2, pp. 204.72-205.93] Sed oportet ut pendeat aliquo modo ex subiecto ad hoc ut sit. Cum autem fuerit res quae est existens per se, sed est ex aliquo vel cum esse alterius a se- primum vero est sicut corpus quod est ex hyle et forma, secundum est sicut animae rationales cum generatione corporum- tunc possibilitas sui esse pendebit ab illo, non quod illa res in potentia sit esse corpus album per potentiam, nec quod in illa sit impressa potentia essendi possibilitatem albedinis in subiecto in quo imprimitur albedo, sed sic ut vel habeat esse cum eo vel cum advenerit ei aliqua dispositio. Igitur cum fit corpus, verbi gratia sicut ignis cum fit, non est possibilitas sui esse nisi ut fiat ex materia et forma; igitur possibilitas sui esse habet subiectum alicuius modi, et hoc est materia. Igitur res ex qua aliquid fit primum est forma quae fit in materia et fit corpus ex coniunctione earum, materiae uno modo, et formae alio modo. Anima quoque non provenit etiam nisi per esse subiecti corporalis, et possibilitas sui esse est in illo existens per illud propter hoc quod illa materia appropriatur sibi, et quia anima non habet esse post non esse, nisi cum fuerit esse corporum secundum modum commixtionis, per quam adaptatur fieri instrumentum eius et per quam discernitur certitudo suae novae inceptionis a primis, non quod certitudo eius sit in illa, tunc, cum fuerit in illis corporibus possibilitas huius commixtionis, erit possibilitas essendi animam.
  • AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, V-X. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1980., V, 3, p. 249.50-53
    [V, 3, p. 249.50-53] Similiter de animali, si accipitur animal tali condicione ut non sit in sua animalitate nisi corporeitas et vegetabilitas et sensibilitas et ut id quod est post hoc sit praeter ipsum, tunc non erit longe quin sit materia homini et subiectum cuius forma est anima rationalis.

References in current editions

  • None