Avicenna [Ibn Sīnā]

in Albert the Great, Super Porphyrium 8.8, p. 135.4-27

Occurrence of the quotation formula
Avicenna, p. 135.5, 135.21
Paraphrase Neutral
Et hoc est quod dicit Avicenna quod duae differentiae non eiusdem ordinis conveniunt ad speciei constitutionem, quarum una est prior et altera posterior; sicut rationale quod est communius quam homo, et mortale quod posterius est in eadem rationali natura acceptum et determinans ad speciem hominis. Quod autem dicitur quod species non conveniunt, ideo dictum est, quia species est id quod actu ultimo perfectum est in his quae formaliter perfecta sunt; et ex duobus actu perfectis non potest fieri aliquid in aliqua natura. Et quod dicitur de equo et asino convenientibus, quod fit mulus, in multis fit animalibus, sicut in cane et vulpe et aliis, quae sunt vicina secundum complexionem et ita quod unum temperat semen alterius - sicut frigiditate asini temperatur calor sanguinis vel seminis equi - et quorum idem vel vicinum est tempus impraegnationis. Et tunc etiam, ut dicit Avicenna, non conveniunt ad constitutionem animalis, cuius individua sint convenientia cum individuis alterius illarum specierum, sicut constitutum a duabus differentiis idem est cum individuis utriusque illarum differentiarum, quia individua muli non conveniunt cum individuis asini nec cum individuis equi.

Quoted text(s)

  • F. HUDRY (with an introduction by A. de LIBERA), Avicennae Logica - Texte latin, édition critique et introduction doctrinale, Vrin, Paris 2018., II-3, pp. 252-254
    Item assignavit aliam differentiam, dicens quod duae differentiae aliquando conveniunt ad constituendam unam speciem, si duae species non conveniunt ad constituendam tertiam speciem. Et posuit exemplum duarum differentiarum: rationalis et mortalis. Constat autem has non esse aequales in ordine, sicut iam exposuimus. Haec autem discrepantia dicitur ex uno duorum respectuum: scilicet aut ut ponantur duae differentiae ad modum differentiarum, scilicet sensibilis et mobilis voluntate ; aut ut dicatur quod duae differentiae diversae in ordine cum conveniunt, ex earum conventu cum eo cum quo conveniunt provenit alia species, diversa ab unaquaque illarum. Duae vero species diversae in ordine non conveniunt ut ex eis proveniat species alia praeter unamquamque illarum. Communior enim ex illis est pars minus communis ; conflatum vero non est aliquod conflatum ex earum concursu, sed id quod est una earum. Duae vero species diversae, quae sunt non diversae in ordine, non conveniunt ullo modo. Potest autem hic aliquis dicere quod rationale et mortale sunt in se duae species aliquarum rerum, quamvis non sint duae species hominis ; convenientes vero fecerunt speciem. Similiter, multae naturae diversae specie cum conveniunt, provenit ex earum conventu tertia species, sicut ex dualitatis et ternarietatis conventu fit quinarietas, quae est species tertia ab illis. Ad hoc autem respondemus quoniam intentio considerandi huiusmodi discrepantiam alia est ab hac. Nostra etenim intentio est hic de hiis quae praedicantur de aliis quibus sunt communia. Cum autem fuerint differentiae ut rationale et mortale quae praedicantur de aliquibus subiectis et convenerint, facient quoddam tertium quod erit unum ex speciebus illarum rerum. Illae autem res erunt subiecta illius, sicut individua sunt subiecta specierum. Non est autem sicut rationale : animal enim est intra esse illorum individuorum, sed non est intra esse rationale vel mortale. Unde rationale et mortale non sunt duae species comparatione illorum, quamvis praedicentur de illis. Alioquin essent media inter ipsa individua et genus quod est animal, et essent duae species sub animali, non duae differentiae divisivae. Iam ergo in differentiis inveniuntur duae differentiae constituentes unam speciem communem subiectis, quod non invenitur in speciebus. Sed quod sint species diversae ex quarum concursu fiat species cuius subiectum sit praeter subiecta illarum, hoc non negatur.

References in current editions

  • AVICENNA, Avicennae peripatetici philosophi ac medicorum facile primi opera in lucem redacta …, mandata ac sumptibus heredum nobilis viri domini Octaviani Scoti, Venetiis 1508., Logyca, Pars 2. C. 2, f. 11rb