Liber de causis [Liber de causis]

in Albert the Great, Super Porphyrium 2.3, p. 22.37-48

Occurrence of the quotation formula
Liber de causis, p. 22.38
Paraphrase Consensual
Adhuc autem etiam per hoc confirmant hoc quod dicunt, quod in libro de causis multipliciter probatum est quod res in causa non est nisi per modum et virtutem causae et causa in effectu non est nisi per modum et virtutem effecti per causam. In effectu autem causa non est nisi per formam, quam in effectum causa producit; quia omne quod de potentia producitur ad effectum, non producitur nisi per id quod est in effectu, tam in univocis actionibus quam in aequivocis, quia aequivocae ad univocas reduci necesse est. Forma igitur primae intelligentiae agentis in hoc quod effectus est, non est id nisi per conditionem et virtutem effectus.

Quoted text(s)

  • A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, Tijdschrift voor Filosofie, Leuven 1967, c. 19(20)§§158-161(ed. PATTIN, pp. 89-92)
    [c. 19(20)§§158-161] et bonitas prima non influit bonitates super res omnes nisi per modum unum, quia non est bonitas nisi per suum esse et suum ens et suam uirtutem, ita quod est bonitas et bonitas et [virtus] et ens sunt res una. Sicut ergo ens primum et bonitas sunt res una, fit quod ipsum influit bonitates super res influxione communi una. Et diuersificantur bonitates et dona ex concursu recipientis. Quod est quia recipientia bonitates non recipiunt aequaliter, immo quaedam eorum recipiunt plus quam quaedam, hoc quidem est propter magnitudinem suae largitatis. Redeamus ergo et dicamus quod inter omne agens quod agit per esse suum tantum et inter factum suum non est continuator neque res alia media. Et non est continuator inter agens et factum nisi additio super esse, scilicet quando agens et factum sunt per instrumentum, et non facit per esse suum, et sunt composita. Quapropter recipiens recipit per continuationem inter ipsum et factorem suum, et est hunc agens seiunctum a facto suo. Agens uero inter quod et inter factum suum non est continuator penitus, est agens uerum et regens uerum, faciens res per finem decoris, post quod non est possibile ut sit decus aliud, et regit factum suum per ultimum regiminis. Quod est quia regit res per modum per quem agit, et, non agit nisi per ens suum. Ergo ens eius iterum erit regimen eius. Quapropter fit quod regit et agit per ultimum decoris et regimen in quo non est diuersitas neque tortuositas. Et non diuersificantur operationes et regimen propter causas primas nisi secundum meritum recipientis.
  • A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, Tijdschrift voor Filosofie, Leuven 1967., c. 23(24)§§176-180 (ed. PATTIN, pp. 97-99)
    [c. 23(24)§§176-180] Causa prima existit in rebus omnibus secundum dispositionem unam, sed res omnes non existunt in causa prima secundum dispositionem unam. Quod est quia quamuis causa prima existat in rebus omnibus, tamen unaquaeque rerum recipit eam secundum modum suae potentiae. Quod est quia ex rebus sunt quae recipient causam primam receptione unita, et ex eis sunt quae recipiunt eam receptione multiplicata, et ex eis sunt quae recipiunt eam receptione aeterna, et ex eis sunt quae recipiunt eam receptione temporali, et ex eis sunt quae recipiunt eam receptione spirituali, et ex eis sunt quae recipiunt eam receptione corporali. Et diuersitas quidem receptionis non fit ex causa prima, sed propter recipiens. Quod est quia suscipiens diuersificatur: propter illud ergo susceptum est diuersificatum. Influens uero existens unum, non diuersum, influit super omnes res bonitates aequaliter, bonitas namque influit super omnes res ex causa prima aequaliter. Res igitur sunt causa diuersitatis influxionis bonitatis super res. Procul dubio igitur non inueniuntur res ommes in causa prima per modum unum. Iam autem ostensum est quod causa prima inuenitur in omnibus rebus per modum unum, et non inueniuntur in ea omnes res per modum unum. Ergo secundum modum propinquitatis causae primae et secundum modum quo res potest recipere causam primam, secundum quantitatem illius potest recipere ex ea et delectari per eam. Quod est quia non recipit res ex causa prima et delectatur in ea nisi per modum esse sui. Et non intelligo per esse nisi cognitionem, nam secundum modum quo cognoscit res causam primam creantem, secundum quantitatem illam recipit ex ea et delectatur in ea, sicut ostendimus.

References in current editions

  • A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, Tijdschrift voor Filosofie, Leuven 1967, c. 19(20)§§158-161(ed. PATTIN, pp. 89-92)
  • A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, Tijdschrift voor Filosofie, Leuven 1967., c. 23(24)§§176-180 (ed. PATTIN, pp. 97-99)