Liber causarum [Liber de causis]

Quoted text(s)

• A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, Tijdschrift voor Filosofie, Leuven 1967 , c. 1§1-18 (ed. PATTIN, pp. 46-50
  Omnis causa primaria plus est influens super causatum suum quam causa uniuersalis secunda. Cum ergo remouet causa uniuersalis secunda uirtutem suam a re, causa uniuersalis prima non aufert uirtutem suam ab ea. Quod est quia causa uniuersalis prima agit in causatum causae secundae antequam agat in ipsum causa uniuersalis secunda quae sequitur ipsam. Cum ergo agit causa secunda quae sequitur causatum, non excusat ipsius actio a causa prima quae est supra ipsam. Et quando separatur causa secunda a causato quod sequitur ipsam, non separatur ab eo prima quae est supra ipsam quoniam est causa ei. Et nos quidem exemplificamus illud per esse et uiuum et hominem. Quod est quia oportet ut sit res esse in primis, deinde uiuum, postea homo. Uiuum ergo est causa hominis propinqua, et esse est causa eius longinqua. Esse ergo uehementius est causa homini quam uiuum, quoniam est causa uiuo quod est causa homini. Et similiter quando ponis rationalitatem causam homini, est esse uehementius causa homini quam rationalitas, quoniam est causa causae eius. Et ilius quod dicimus significatio est quod quando tu remoues uirtutem rationalem ab homine, non remanet homo, sed remanet uiuum, spirans, sensibile. Et quando remoues ab eo uiuum, non remanet uiuum, sed remanet esse, quoniam esse non remouetur ab eo, sed remouetur uiuum; quoniam causa non remouetur per remotionem causati sui, remanet ergo homo esse. Cum ergo indiuiduum non est homo, est animal, et si non est animal, est esse tantum. Iam igitur manifestum est et planum quod causa prima longinqua est plus comprehendens et uehementius causa rei quam causa propinqua. Et propter illud fit eius operatio uehementioris adhaerentiae cum re quam operatio causae propinquae. Et hoc quidem non fit secundum hoc nisi quia res in primis non patitur nisi a uirtute longinqua; deinde patitur secundo a uirtute quae est sub prima. Et causa prima adiuuat secundam causam super operationem suam, quoniam omnem operationem quam causa efficit secunda, et prima causa efficit; uerumtamen efficit eam per modum alium altiorem et sublimiorem. Et quando remouetur causa secunda a causato suo, non remouetur ab eo causa prima, quoniam causa prima est maioris et uehementioris adhaerentiae cum re quam causa propinqua. Et non figitur causatum causae secundae nisi per uirtutem causae primae. Quod est quia causa secunda quando facit rem, influit causa prima quae est supra eam super illam rem de uirtute sua, quare adhaeret ei adhaerentia uehementi et seruat eam. Iam ergo manifestum est et planum quod causa longinqua est uehementius causa rei quam causa propinqua quae sequitur eam, et quod ipsa influit uirtutem suam super eam et seruat eam et non separatur ab ea separatione suae causae propinquae, immo remanet in ea et adhaeret ei adhaerentia uehementi, secundum quod ostendimus et exposuimus.

References in current editions

• A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, Tijdschrift voor Filosofie, Leuven 1967 , c. 1§1-18 (ed. PATTIN, pp. 46-50