Assertiones Stoicorum et Peripateticorum [al-Ġazālī, Ibn Sīnā, Liber de causis]

in Albert the Great, Metaphysica III.3.11, pp. 149.92-150.15

Occurrence of the quotation formula
Assertiones Stoicorum et Peripateticorum, p. 149-150.149.96-150.1
Digression Neutral
Sexto decimo vero loco quaeritur, utrum forma loco et subiecto et esse separata sit a materia vel non sit separata ab ea, sed coniuncta eidem loco et subiecto, esse habens in ipsa et non ens extra ipsam. Et haec est quaestio inducta ex contrariis assertionibus Stoicorum et Peripateticorum. Stoici enim formas extra materiam separatas esse dicunt et esse formantes eas quae sunt in materia, et eas quae sunt in materia, esse imagines quasdam et resultationes et umbras earum quae verae formae sunt et extra materiam esse habent, huius suae assertionis multas et fortes afferentes probationes. Quarum prima est, quod formae omnes prodeunt ex lumine primae causae, quae se habet ad totam materiam sicut artifex ad artificiatum et sicut formativa virtus, quae est in semine, ad formationes membrorum. Si igitur sic sunt in lumine primae causae, sunt omnes ante materiam et extra eam secundum esse et locum. Et sic constat omnes formas secundum esse separatas existere a materia.

Quoted text(s)

  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p. 184.13-33
    [p. 184.13-33] Secundum est, quomodo fiunt in anima intellectus abstracti, et intenciones universales. Quoniam imaginata sensibilia nisi presententur in fantasia, non provenient ex eis intenciones universales abstracte, sed ille in principio puericie sunt quasi forme tenebrose. Cum vero completa fuerit aptitudo anime, irradiat lumen intelligencie agentis super formas presentes in fantasia, et proveniunt ex eis in animam universalia abstracta, sic quod ex forma Petri apprehendit hominem universalem. Et ex hac arbore, arborem universalem, et de ceteris similiter; sicut ex formis coloratorum, cum sol irradiat super ea, contingunt exempla in sanis visibus. Sol igitur est exemplum intelligencie agentis, et exemplum prudencie anime est virtus visionum; ymaginatorum autem in fantasia exemplum sunt sensibilia que in tenebris sunt sensibilia, et visibilia in potencia. Occulus autem in tenebris videns est in potencia, nec exit ad effectum nisi per causam scilicet, per irradiacionem solis. Similiter ibi. Interim enim dum irradiaverit hoc lumen, virtus intelligibilis discernit inter formas receptas in fantasia, accidentale ab essenciali, et discernit ipsum esse rei a rebus extraneis, et expoliatum ab extraneis, que non sunt essencialia recipit.
  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p. 124.7-9
    [p. 124.7-9] Igitur elementa adaptantur ab illis corporibus, et deinde infunditur forma a datore formarum.
  • AVICENNA LATINUS, Liber de Anima seu Sextus de Naturalibus, IV-V. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1968, V, 5, pp. 126.29-128.63
    [V, 5, pp. 126.29-128.63] Dicemus quod anima humana prius est intelligens in potentia, deinde fit intelligens in effectu. Omne autem quod exit de potentia ad effectum, non exit nisi per causam quae habet illud in effectu et extrahit ad illum. Ergo est hic causa per quam animae nostrae in rebus intelligibilibus exeunt de potentia ad effectum. Sed causa dandi formam intelligibilem non est nisi intelligentia in effectu, penes quam sunt principia formarum intelligibilium abstractarum. Cuius comparatio ad nostras animas est sicut comparatio solis ad visus nostros, quia sicut sol videtur per se in effectu, et videtur luce ipsius in effectu quod non videbatur in effectu, sic est dispositio huius intelligentiae quantum ad nostras animas. Virtus enim rationalis cum considerat singula quae sunt in imaginatione et illuminatur luce intelligentiae agentis in nos quam praediximus, fiunt nuda a materia et ab eius appendiciis et imprimuntur in anima rationali, non quasi ipsa mutentur de imaginatione ad intellectum nostrum, nec quia intentio pendens ex multis (eum ipsa in se sit nuda considerata per se), faciat similem sibi, sed quia ex consideratione eorum aptatur anima ut emanet in eam ab intelligentia agente abstractio. Cogitationes enim et considerationes motus sunt aptantes animam ad recipiendum emanationem, sicut termini medii praeparant ad recipiendum conclusionem necessario, quamvis illud fiat uno modo et hoc alio, sicut postea scies. Cum autem accidit animae rationali comparari ad hanc formam nudam mediante luce intelligentiae agentis, contingit in anima ex forma quiddam quod secundum aliquid est sui generis, et secundum aliud non est sui generis, sicut cum lux cadit super colorata, et fit in visu ex illa operatio quae non est similis ei ex omni parte. Imaginabilia vero sunt intelligibilia in potentia et fiunt intelligibilia in effectu, non ipsa eadem sed quae excipiuntur ex illis; immo sicut operatio quae apparet ex formis sensibilibus, mediante luce, non est ipsae formae sed aliud quod habet comparationem ad illas, quod fit mediante luce in receptibili recte opposito, sic anima rationalis cum coniungitur formis aliquo modo coniunctionis, aptatur ut contingant in ea ex luce intelligentiae agentis ipsae formae nudae ab omni permixtione.
  • AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, V-X. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1980, IX, 5, pp. 489.31-490.35
    [IX, 5, pp. 489.31-490.35] Appropriatores vero materiae sunt eius praeparatores; praeparator vero est ille a quo fit in praeparato quiddam cuius comparatio convenientior est ad iIlud quam ad aliquid aliud; erit autem hic praeparatio eligens esse id quod est sibi dignius a primis datoribus formarum.
  • AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, V-X. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1980, IX, 5, pp. 492.90-493.97
    [IX, 5, pp. 492.90-493.97] Videtur enim hoc esse aliter. Nam a corporibus caelestibus, scilicet vel a quattuor corporibus ex illis, vel a numero contento in quattuor collectionibus, ex unoquoque eorum, fluit in hanc materiam quae fit propter communicationem, aptitudo ad formam corporis simplicis; quae, cum sit apta, recipit illas formas a datore formarum, vel ut hoc totum fluat ab uno corpore, sed sint ibi comparationes quae faciunt debere esse diversitates a causis occultis in eam.
  • A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, « Tijdschrift voor Filosofie », 28, 1966, pp. 90-203, V(VI), pp. 147.28-148.37
    [V(VI), pp. 147.28-148.37] Quod est quoniam causa prima non cessat illuminare causatum suum, et ipsa non illuminatur a lumine alio, quoniam ipsa est lumen purum supra quod non est lumen. Ex illo ergo facta est prima sola cuius deficit narratio; et non est ita nisi quia supra ipsam non est causa per quam cognoscatur, quia ommis quidem res non cognoscitur et narratur nisi ex ipsa causa sua.
  • A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, « Tijdschrift voor Filosofie », 28, 1966, pp. 90-203, VI(VII), pp. 151.93-152.5
    [VI(VII), pp. 151.93-152.5] et intelligentia quidem est multa propter bonitates quae adueniunt el a causa prima. Et ipsa quamuis multiplicetur per hunc modum, tamen quia appropinquat uni, fit unum et non diuiditur. Et intelligentia quidem non recipit diuisionem, quoniam est primum creatum quod creatum est a causa prima, et unitas est dignior ea quam diuisio. Iam ergo uerificatum est quod intelligentia substantia est quae non est cum magnitudine neque corpus neque mouetur per aliquem modorum motus corporei: quapropter facta est supra tempus [et cum aeternitate], sicut ostendimus.
  • A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, « Tijdschrift voor Filosofie », 28, 1966, pp. 90-203., IX(X), p. 158.8-11
    [IX(X), p. 158.8-11] Omnis intelligentia plena est formis; verumtamen ex intelligentiis sunt quae continent formas minus universales, et ex eis sunt quae continent formas plus universales.

References in current editions

  • None