Peripatetici [al-Ġazālī, Ibn Rušd, Ibn Sīnā]

Quoted text(s)

• J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, 16.8-14
  [16.8-14] Hyle non habet esse in actu per se sine forma ullo modo; esse enim eius numquam est sine forma. Similiter forma non existit per se sine hyle. Signa autem quod hyle non potest esse vacua a forma duo sunt. Unum est quod si hyle posset esse vacua a forma, necessario vel posset ipsa, vel plaga et locus eius ubi esset per manum designacione sensibili designari vel non.
• J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, 43.19-21
  [43.19-21] Dicitur enim essencia primi principii esse in effectu omni modo, et nichil esse in eo in potencia.
• J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, 53.5-10
  [53.5-10] Tercium quod necesse esse non est sicut forma, eo quod forma pendet ex hile. Et si ponatur non esse hile que est cum ea, sequetur ipsam non esse; nec esse est eciam ut hile que est subiectum forme, sine qua non habet esse; hile enim non est in effectu, nisi cum forma, et si forma non est, sequitur hyle non esse; pendet igitur ex alio.
• J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, 117.3-28
  [117.3-28] Si quis autem dixerit, cur dixistis quod ex corpore non provenit accio nisi applicetur ad id in quo fit accio contingendo illud, vel aliter, dicetur illud per hoc probari quod si corpus ageret, vel ageret secundum materiam tantum, vel secundum formam tantum, sed mediante materia; falsum est autem illud agere secundum materiam tantum. Veritas enim materie non est nisi hoc tantum quod est receptibilis forme. Unde si ageret, non ageret ex hoc quod est receptibilis, sed ex alio modo, et tunc essent in ea duo, quorum unum est id per quod est recepcio, propter quod tantum est materia, et aliud per quod fit accio propter quod tantum est forma; non enim de forma intelligitur aliud nisi hoc, sic igitur esset materia et esset in ea forma, nec esset expoliata; falsum est eciam ut agat secundum formam tantum quoniam forma expoliata non habet esse per se, sed suum esse est in materia. Si vero forma fuerit agens mediante materia, tunc materia, vel erit medium verum ad hoc ut forma sit causa materie, et materia causa illius rei in qua agitur, et tunc forma est causa cause, et proveniet ex hoc quod materia secundum quod est materia iam egit, quod quidem iam destruximus; vel erit materia medium tale, quo mediante, aplicetur ad aliquid ad hoc ut agat in illud, sicut forma ignis propter mediantem materiam, aliquando est hic, et agit in id quod tangit hic aliquid, et aliquando illic, et agit in aliud quod tangit illic, quod facit omnino debere esse aliquid hic vel ibi ad hoc ut corpus agat in illud.
• AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562, L. X, text. comm. 7, f. 257 A-B
  [L. X, text. comm. 7, f. 257A-B] Et intendit quod, cum huic fuerit iunctum quod declaratum est in Physicis, s[cilicet] hoc esse primum motorem aeternum et absolutum ab omni materia, et declaravit post, quod hoc non solummodo est principium tanquam motor, sed tanquam forma et finis, declarabitur, quod illud est unum, de quo declaratum fuit hoc, quod est principium substantiae: sicut est declaratum, quod est actus ultimus, cui non admiscetur potentia omnino.
• AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562, L.XII, text. comm. 26, f. 310 K-M
  [L.XII, text. comm. 26, f. 310K-M] ita quod principia omnium sunt actus et potentia et quod haec reducuntur ad formam et ad materiam. […] D[einde] d[icit] et in potentia materia. Et hoc possibile est ut sit utrunque. I[d est] potentia autem reducitur ad materiam, de qua est possibile ut fiat congregatum ex ea et ex forma, s[cilicet] compositum. Potentia enim, quae est in materia, est super individuum compositum ex ea et ex forma.
• AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, I-IV. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1977, IV, 3, p. 216. 23-33
  [IV, 3, p. 216. 23-33] Plus quam perfectum autem est id cui est esse quod debet habere et ab eo exuberat esse ad ceteras res, veluti si habeat suum esse quale oportet eum habere, et habet esse superabundans quo non est ei opus, et ab eo exuberet ad alia, et hoc sit ab eo essentialiter. Et hunc ordinem attribuerunt primo principio quod est ultra perfectionem, ex cuius esse in seipso, non ex causa alia ab eo, fluit esse exuberans a suo esse ad ceteras res. Et ordinem perfectionis attribuerunt intelligentiae ei quae, ex intelligentiis separatis, in principio sui esse est in effectu, cui non commiscetur aliquid potentiae nec exspectat aliud esse.
• AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, V-X. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1980, VI, 1, p. 294.63-68
  [VI, 1, p. 294.63-68] Igitur forma erit materiae quasi principium activum si esse eius in effectu esset ex ea solummodo, vel videretur quod forma esset pars causae activae sicut unus ex duobus moventibus navem, sicut in sequentibus declarabitur. Forma autem non est nisi causa formalis composito ex ea et ex materia; igitur forma non est nisi forma materiae et non est causa formalis materiae.
• AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, V-X. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1980., VI, 4, p. 320.24-25
  [VI, 4, p. 320.24-25] Sed principium materiale est id in quo est potentia essendi rem.

References in current editions

• None