Peripatetici et sapientia Peripateticorum [Ibn Rušd, Ibn Sīnā]

Quoted text(s)

• AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562, L. XII, text. comm. 51, f. 336 D-E
  [L. XII, text. comm. 51, f. 336 D-E] Dicimus enim quod forma artificialis, quae est in materia et quae est in anima artificis eadem est.
• F. S. CRAWFORD ed., Averrois Cordubensis Commentarium magnum in Aristotelis De Anima libros, The Mediaeval Academy of America, Cambridge, Massachusetts 1953, L. III, text. comm. 18, pp. 438-439
  [L. III, text. comm. 18, pp. 438-439] Deinde dixit: quasi lux, etc. Modo dat modum ex quo oportuit ponere in anima intelligentiam agentem. Non enim possumus dicere quod proportio intellectus agentis in anima ad intellectum generatum est sicut proportio artificii ad artificiatum omnibus modis. Ars enim imponit formam in tota materia absque eo quod in materia sit aliquid existens de intentione forme antequam artificium fecerit eam. Et non est ita in intellectu; quoniam, si ita esset in intellectu, tunc homo non indigeret, in comprehendendo intelligibilia, sensu neque ymaginatione; immo intellecta pervenirent in intellectum materialem ab intellectu agenti, absque eo quod intellectus materialis indigeret aspicere formas sensibiles. Neque etiam possumus dicere quod intentiones ymaginate sunt sole moventes intellectum materialem et extrahentes eum de potentia in actum; quoniam, si ita esset, tunc nulla differentia esset inter universale et individuum, et tunc intellectus esset de genere virtutis ymaginative. Unde necesse est, cum hoc quod posuimus quod proportio intentionum ymaginatarum ad intellectum materialem est sicut proportio sensibilium ad sensus (ut Aristoteles post dicet), imponere alium motorem esse, qui facit eas movere in actu intellectum materialem (et hoc nichil est aliud quam facere eas intellectas in actu, abstrahendo eas a materia). Et quia hec intentio cogens ad ponendum intellectum agentem alium a materiali et a formis rerum quas intellectus materialis comprehendit est similis intentioni propter quam visus indiget luce, cum hoc quod agens et recipiens alia sunt a luce, contentus fuit in notificando hunc modum per hoc exemplum. Et quasi dicit: et modus qui coegit nos ad imponendum intellectum agentem idem est cum modo propter quem indiget visus luce.
• AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, V-X. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1980, VI, 4, p. 325.25-31
  [VI, 4, p. 325.25-31] Forma etiam aliquando est imperfecta, sicut motus, et aliquando perfecta, sicut quadratura et rotunditas. Iam autem nosti quod una res aliquando est forma et finis et principium efficiens diversis modis, quod in artificio contingit: nam ipsum artificium forma est artificiati in anima, eo quod in anima fabri est forma motus ad formam domus; ilIa enim principium est per quod venit acquisitio formae in materia domus.
• AVICENNA LATINUS, Liber de Anima seu Sextus de Naturalibus, IV-V. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1968., V, 5, pp. 127.36-128.63
  [V, 5, pp. 127.36-128.63] Cuius comparatio ad nostras animas est sicut comparatio solis ad visus nostros, quia sicut sol videtur per se in effectu, et videtur luce ipsius in effectu quod non videbatur in effectu, sic est dispositio huius intelligentiae quantum ad nostras animas. Virtus enim rationalis cum considerat singula quae sunt in imaginatione et illuminatur luce intelligentiae agentis in nos quam praediximus, fiunt nuda a materia et ab eius appendiciis et imprimuntur in anima rationali, non quasi ipsa mutentur de imaginatione ad intellectum nostrum, nec quia intentio pendens ex multis (cum ipsa in se sit nuda considerata per se), faciat similem sibi, sed quia ex consideratione eorum aptatur anima ut emanet in eam ab intelligentia agente abstractio. Cogitationes enim et considerationes motus sunt aptantes animam ad recipiendum emanationem, sicut termini medii praeparant ad recipiendum conclusionem necessario, quamvis illud fiat uno modo et hoc alio, sicut postea scies. Cum autem accidit animae rationali comparari ad hanc formam nudam mediante luce intelligentiae agentis, contingit in anima ex forma quiddam quod secundum aliquid est sui generis, et secundum aliud non est sui generis, sicut cum lux cadit super colorata, et fit in visu ex illa operatio quae non est similis ei ex omni parte. Imaginabilia vero sunt intelligibilia in potentia et fiunt intelligibilia in effectu, non ipsa eadem sed quae excipiuntur ex illis; immo sicut operatio quae apparet ex formis sensibilibus, mediante luce, non est ipsae formae sed aliud quod habet comparationem ad illas, quod fit mediante luce in receptibili recte opposito, sic anima rationalis cum coniungitur formis aliquo modo coniunctionis, aptatur ut contingant in ea ex luce intelligentiae agentis ipsae formae nudae ab omni permixtione.

References in current editions

• None