Sapientia Peripateticorum [al-Ġazālī, Ibn Rušd, Ibn Sīnā]

in Albert the Great, Metaphysica V.3.7, p. 266.69-80

Occurrence of the quotation formula
Sapientia Peripateticorum, p. 266.70
Digression Neutral
Nos autem dicimus ad hoc, quod in veritate secundum Peripateticorum sapientiam relatio habet esse, sed non habet esse nisi in relativo, quod est ad aliquid. Et ut hoc intelligatur, oportet scire, quod in eo quod est ad aliquid, non est nisi respectus, quo id quod est ad aliquid, comparatur ad aliquid. Et ille respectus importatur per relativum, quando dicitur pater vel quando dicitur filius, et huius quidem quiditas et hoc ipsum quod est, alterius est, et habitudo, quae est media inter tales duos respectus, importatur per nomen relationis. Et ideo relatio, ut dicunt, est in anima;

Quoted text(s)

  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p. 20.6-14
    [p. 20.6-14] Ea vero que non possunt per se intelligi sine respectu aliorum, septem sunt, scilicet relacio, ubi, quando, situs, habere, agere et pati. Relacio est disposicio accidens substancie, ex hoc quod est aliquid aliud sibi oppositum, ut paternitas, et filiacio, fraternitas, et amicicia, vicinitas, et equidistancia, esse dextrorsum, et sinistrorsum; quoniam paternitas non inest patri, nisi quia filius est sibi oppositus; ubi est aliquid esse in loco, ut aliquid esse sursum vel deorsum.
  • AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562 , L. V, text. comm. 20, f. 129 G
    [L. V, text. comm. 20, f. 129G] Et quasi dicat, quia relatio est duobus modis, s[cilicet] aut relatio in substantia utriusque relativi, aut relatio in substantia alterius tantum et in altero propter istud.
  • AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562 , L. X, text. comm. 21, f. 269 A
    [L. X, text. comm. 21, f. 269A] D[einde] d[icit] et iam distinximus in alio libro etc. I[d est] et iam distinximus in alio tractatu, quod relativum est duobus modis. Unus autem modus est, relativa per se: et sunt illa, quorum utrunque non habet esse. Nisi secundum quod refertur ad secundum. Et isti relationi accidit contrarietas, ut paucum et multum. Secundus autem illa, quae non sunt relativa per se: et sunt illa, in quibus non accidit contrarietas, ut scientia et scitum.
  • AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, I-IV. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1977., III, 10, pp. 173.12-179.30
    [III, 10, pp. 173.12-179.30] Oportet loqui de ad aliquid et ostendere quomodo debeat certificari quidditas relati et relationis et eorum definitio, sed quod praemisimus in logica posset sufficere intelligenti. Si autem posuerint relationem esse, profecto erit accidens. Et hoc non est dubium, quia est res quae non intelligitur per se, sed intelligitur semper alicuius ad aliud. Non est enim relatio quae non sit accidens. [...] Dicam igitur quod unumquodque relativorum in se habet intentionem respectu alterius, quae non est illa intentio quam habet in se aliud respectu illius; et hoc est manifestum in rebus diversis in relatione, sicut in patre qui habet relationem, scilicet paternitatem, quae est proprietas cuius esse est in solo patre, sed non est patri nisi respectu alterius rei quae est < ... > in alio; paternitas enim non est in filio; tunc enim esset proprietas illius, et nomen eius derivaretur ab ea. Paternitas autem in patre est. Similiter etiam est dispositio filii respect patris . Non est enim hic res una quae sit in ambobus; unde non est hic nisi paternitas vel filiatio, sed dispositionem appositam paternitati vel filiationi nos nescimus, nec habet nomen. [...] Dixit etiam prima secta quod, si relatio esset in rebus, oporteret tunc ex hoc non finiri relationes; relatio enim quae esset inter patrem et filium, vel esset in ambobus illis, vel in altero tantum, vel in unoquoque eorum. Inquantum vero paternitas est patri et est accidentalis ei quia esse patrem accidit ei, est relatio; similiter et filiatio; hic igitur est ligatio quae est paternitatis cum patre, et filiationis cum filio, et est alia a ligatione quae est inter patrem et filium. Oporteret igitur ut relationi esset alia relatio, et procederet hoc in infinitum, et quod de relatione esset ligatio quae est inter esse et non esse, sicut nos priores sumus comparatione eorum qui nos sequentur, et scimus resurrectionem. Id autem per quod solvuntur istae duae viae, hoc est scilicet ut redeamus ad definiendum ad aliquid absolute. Dico igitur quod ad aliquid est cuius quidditas dicitur respectu alterius, et quicquid fuerit in signatis hoc modo ut secundum quidditatem suam non dicatur nisi respectu alterius, ilIud est ad aliquid.

References in current editions

  • None