Peripatetici [al-Ġazālī, Ibn Rušd, Ibn Sīnā]

in Albert the Great, Metaphysica X.2.11, p. 458.61-79

Occurrence of the quotation formula
Peripatetici, p. 458.76-77
Paraphrase Neutral
Secundum hos enim et praecipue Stoicos, qui ponunt ideas, idem specie contingit esse corruptibile et incorruptibile et simul, si concesserimus, quod haec duo ad universale, quod est species, referuntur. Sicut enim contingit, quod aliquis homo est albus et aliquis homo niger simul sub hoc universali quod est homo, ita contingit, quod unus homo est corruptibilis et aliquis incorruptibilis sub hoc universali quod est homo, quod est universale ad separatum et ad non separatum. Et in singularibus sicut contingit, quod unus et idem homo aliquando est albus et aliquando niger successive et non simul, ita contingit, quod unus et idem homo separatus est incorruptibilis et coniunctus cum materia est corruptibilis, sed successive, non simul; quae sunt absurda. Sed solutio dubitationis istius est secundum Peripateticos, quod harum duarum contrarietatum quae sunt album et nigrum et corruptibile et incorruptibile, altera quidem inest per accidens, sicut ante diximus.

Quoted text(s)

  • AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562, L. X, text. comm. 23, ff. 274L-275M
    [L. X, text. comm. 23, ff. 274L-275M] D[einde] d[ixit] ergo omnia contraria etc. I[d est] ergo omnia contraria quae sunt in definitionibus, s[cilicet] quae accipiuntur in eis pro differentiis, faciunt diversitatem secundum speciem, s[cilicet] faciunt species contrarias. Omnia vero contraria quae inveniuntur in materia, et sunt accidentia materiae, non faciunt species. Et ideo albedo addita in animali non facit hominem, sicut rationalitas addita animali facit hominem: neque homo albus differt ab homine nigro. Deinde d[ixit] neque si fuerit positum etc. I[d est] et si aliquis posuerit nomen proprium homini nigro, et nomen proprium homini albo, tamen propter hoc non faciet hominem duas species. Quoniam homo est sicut materia albi et nigri, et album et nigrum sunt passiones materiae: et passiones contrariae materiae non faciunt materiam species contrarias. D[einde] d[ixit] quoniam homines non habent formas ideae, s[cilicet] quia sunt albi et nigri, aut habent alia contraria accidentia materiae, sed facit homines esse homines rationalitas. [...] D[einde] d[ixit] et albus est homo etc. I[d est] quoniam albedo et nigredo insunt homini per accidens: et istae differentiae non faciunt in eo specialitatem. Albedo enim non est in hominem, nisi quia est in quibusdam individuis hominis, ut Socrate et Platone. Est igitur in homine non secundum ipsum, sed secundum sua individua. Est igitur in specie per accidens. [...] Cum vero contraria specie diversa sint, corruptibile autem et incorruptibile contraria sunt (naque privatio determinata impotentia) necesse est diversum genere esse corruptibile et incorruptibile. Nunc quidem in ipsis universalibus nominibus diximus. Quare videbitur utique non esse necesse quodcunque corruptibile et incorruptibile diversa specie esse, quemadmodum nec album et nigrum. Idem enim contingit et simul esse, modo universalium sit. Sicuti homo profecto esse possit et albus et niger. Et singularium fuerit idem (non simul) et albus et niger, tametsi album nigro contrarium sit. Verum contrariorum quaedam secundum accidens quibusdam insunt, ut ea quae nunc dicta sunt, ac alia multa: quaedam impossibile est, quorum est corruptibile et incorruptibile. Nihil enim secundum accidens corruptibile est. Accidens nanque contingit non esse: corruptibile vero eorum est, quae necessario insunt his, quibus insunt. Aut unum et idem corruptibile et incorruptibile erit, si contingit non inesse ei corruptibile.

Other text(s)

  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p. 9.22-29
    [p. 9.22-29] Mensure igitur que sunt in corpore in effectu, accidentes sunt extra essenciam corporis. Sed sunt committantes (sic) inseparabiliter, sicut in figura celi. Accidentale enim inseparabile est, ut nigredo ethiopi; essenciale igitur corpori quod est ei forma corporea, est esse aptum recipere posicionem distensionum, non habere illas in effectu; mensura vero que est in eo in effectu accidens est.
  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p.22.30-23.12
    [p. 22.30-23.12 ] Igitur quod intelligitur de uno hoc est, secundum quod subiectum sit constitutum in sua essencia, et in suo esse, sine posicione unitatis, quod onmino intellegendum est de accidente. De qualitate autem ponemus duo exempla, colores, scilicet, et figuras. Dicemus ergo quod nigredo accidens est. Si enim ponatur non existere in subjecto, tunc necessario, vel potest dessignari et sic erit divisibilis, vel non potest dessignari, et non erit divisibilis. Si autem non potest designari nec dividi, tunc non apponitur visui, nec apprehenditur visu. Nichil autem aliud intelligitur nigredo, nisi veniens disposicio a vidente in partem aliquam que apprehenditur visu, et recipit divisionem. Si autem est divisibilis quoniam esse nigredinem aliud est quam esse divisibilem, in esse divisible conveniunt albedo et nigredo, et differunt in albificando et nigrificando. Per corpus autem non intelligimus nisi divisibile; ergo nigredo dicitur, vel existere in divisibili quod est accidens, vel ipsamet esse ipsum divisibile, scilicet corpus, quod est absurdum.
  • AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, I-IV. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1977., III, 7, pp. 154.97-157.41
    [III, 7, pp. 154.97-157.41] Redeamus igitur et dicamus quod, si possibile est separari ab his substantiis, ita ut albedo vel aliquid huiusmodi existat per seipsum, necessario tunc fiet ei assignatio, et albedo cuius natura est ut apprehendatur erit sic quod non refugiet apprehendi propter ultimam parvitatem sui, et omnino id quod intelligitur erit albedo tantum. Si autem fuerit sic, sequetur tunc ex hoc quod inanitas erit, ita quod erit in ea designata, et non est in corporibus, et sequetur etiam quod habebit aliquem situm et mensurationem aliquam; igitur habebit in se mensuram sensibilem, nisi id quod est minimum eius. Nos enim non imaginamus albedinem sine situ; igitur non habet mensuram, nedum possit videri. Si enim haberet mensuram et situm, et insuper dispositionem albedinis, esset tunc corpus album, non albedo tantum. Nos enim non intelligimus de albedine nisi hanc dispositionem quae est insuper praeter mensuram et spatium. Si enim non remanet albedo cum mensura quae notatur de ea, sed transmutatur ab hac forma et fit res spiritalis, tunc evenit quod albedo, verbi gratia egebit subiecto in quo subsistat secundum praedictum modum, et accidet ei iterum ut iterum fiat alia forma spiritalis. Erit igitur quia id quod primum notavimus albedinem destruetur et removebitur eius forma. De separato autem intelligibili, iam innuimus in praedictis quod non potest moveri res huiusmodi ut iterum habeat situm et commisceatur corporibus. Si quis autem posuerit quod albedo est in se aliquid habens mensuram, tunc habebit duo esse, esse scilicet quod est albedo, et esse quod est habens mensuram. Si autem albedo eius fuerit alia numero a mensura corporis in quo est, tunc, cum fuerit in corporibus et in aliis quae sunt in eis, spatium intrabit in spatium. Sed si ipsa fuerit ipsum corpus per se, tunc ratio redibit ad id quod albedo est corpus et habet albedinem, et ita albedo est in albo corpore, inseparabiliter, nec albedo est coniunctio illius corporis et qualitatis, sed aliquid in illo corpore, eo quod definitio albedinis et quidditas eius, non est quidditas longi et lati et profundi, sed quidditas longi et lati et profundi erit etiam dulcedinis secundum hanc sententiam. Igitur albedo erit etiam coniuncta dulcedini et dicetur de ea, et haec est intentio nostrae dictionis de assignatione qua fit designatum, et cum hoc etiam erit inseparabilis ab ea, nec erit pars huius quod erit longum et latum; igitur albedo et calor sunt accidens, sed non comitans inseparabilis. Restat ergo dicere quod de natura eius est ut separetur etiam. Igitur iam manifestum est quod qualitates sensibiles accidentia sunt: et hoc est unum de principiis naturalium. Sed de aptitudinibus hoc manifestius est. Ostensum est enim in naturalibus quod ea quae pendent de anima et de habentibus animas, accidentia sunt quae constituuntur in corporibus; et hoc fuit ostensum cum loquebamurde dispositionibus animae.

References in current editions

  • None