Peripatetici [al-Ġazālī, Ibn Rušd, Ibn Sīnā, Liber de causis]

in Albert the Great, Metaphysica XI.2.20, p. 508.62-74

Occurrence of the quotation formula
Peripatetici, p. 508.64
Digression Neutral
Et si quis obiciat, quod in caelo non proceditur a potentia ad actum, eo quod caelum est ingenerabile: dicunt Peripatetici, quod hoc non obstat, quin talis sit ordo causandi. Si enim demus, quod sol semper stetit et stabit in hemisphaerio, tamen per hoc non tolleretur, quin sol sit causa diei. Et similiter vestigium pedis in pulvere semper causatur a pede, quamvis positio pedis in pulvere non praecedat vestigium. Et sic est in multis. Unde licet talis status mundi in intelligentiis et orbibus qualis nunc est, secundum omne tempus fuerit sicut nunc, tamen per hoc non excluditur causalitas, quin unum secundum esse causetur ab alio, et semper inferius causatur a suo superiore.

Quoted text(s)

  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p. 125.27-29
    [p. 125.27-29] Et hec causa erit ex alia causa, et similiter illa ex alia, et sic in infinitum quousque perveniatur ad ultimum ad motus celestes.
  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p. 181.12-18
    [p. 181.12-18] Dicemus ergo quod quamvis ipse fiant cum corporibus, non tamen fiunt propter corpus; predictum est enim quod corpus non potest esse causa fiendi aliquid de nichilo, multo minus fiendi id quod non est corpus; causa autem earum est dator f ormarum, qui est substancia intelligibilis eterna; remanet autem causatum, remanente sua causa.
  • AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562 , L. XII, text. comm. 41, f. 325M
    [L. XII, text. comm. 41, f. 325M] Corpus enim coeleste, quia est nobilius omnibus corporibus habet nobilissimum motum, s[cilicet] localem. Et quia iste motor est nobilior corpore coelesti fuit causa permanentiae eius in nobiliori dispositione, s[cilicet] in motu.
  • AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, V-X. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1980, p. 152.6-16
    [IX, 4, 479.4-488.95] […] Manifestum est igitur quod primum eorum quae sunt a causa prima unum numero est, et eius essentia et eius quidditas est unitas, non in materia. Unde nihil corporum vel formarum quae sunt perfectiones corporum est causatum eius propinquum, quia primum causatum est intelligentia pura, quia est forma non in materia, et ipsa est prima intelligentiarum separatarum, quas numeravimus. Videtur autem ipsa esse principium movens corpus ultimum secundum viam desiderii. [...] Palam igitur non posse esse ut primum causatum sit forma materialis ; sed quod non sit materia manifestius est. Necessarium est igitur ut causatum primum sit forma non materialis omnino, scilicet intelligentia. [...] Oportet igitur ut huiusmodi multitudo sit causa possibilitatis essendi aliam multitudinem simul a causato primo. Si enim non esset haec multitudo, profecto non esset possibile esse ab eo nisi unum, nec esset possibile esse ab eo corpus, et omnino non esset ibi possibilitas multitudinis nisi hoc modo tantum. lam autem manifestum est nobis ex praedictis quod intelligentiae separatae sunt plures numero. Igitur non habent esse simul ex primo, sed necesse est ut excellentior omnibus illis sit esse quod primum est ex eo, post quod sequitur intelligentia et intelligentia. [...] Oportet igitur ut, ex unaquaque intelligentia, fiat intelligentia inferior ea et esset tunc quousque possint fieri substantiae intelligibiles divisibiles multae numero propter multitudinem causarum, et usque huc perveniunt. Lam igitur vere manifestum est quod ex omni intelligentia superiore in ordine, secundum hoc quod intelligit primum, provenit esse alterius intelligentiae inferioris ea, sed, secundum hoc quod intelligit seipsam, provenient circuli per se tantum; corpus vero caeli fit ab ea et permanet mediante anima caelesti; omnis enim forma causa est ut sua materia sit in effectu: ipsa enim materia non habet existentiam.
  • A. PATTIN, Le Liber de causis. Édition établie à l'aide de 90 manuscrits avec introduction et notes, « Tijdschrift voor Filosofie », 28, 1966, pp. 90-203.
    [p. 152.6-16] Omnis intelligentia scit quod est supra se et quod est sub se: uerumtamen scit quod est sub se, quoniam est causa ei, et scit quod est supra se, quoniam acquirit bonitates ab eo. Et intelligentia quidem est substantia intellectibilis: ergo secundum modum suae substantiae scit res quas acquirit desuper et res quibus est causa. Ergo ipsa discernit quod est supra eam et quod est sub ea, et scit quod illud quod est supra se est causa ei et quod est sub ea, est causatum ab ea; et cognoscit causam suam et causatum suum per modum qui est causa eius, scilicet per modum suae substantiae.

References in current editions

  • None