Peritia Peripateticorum [al-Ġazālī, Ibn Rušd, Ibn Sīnā]

in Albert the Great, Metaphysica I.4.8, p. 58.76-91

Occurrence of the quotation formula
Peritia Peripateticorum, p. 58.85
Digression Critical
Similiter dicere, quod per corporeitatem assumptam sit mobilis, omnino est falsum et a nobis improbatum in physicis. Secundum hoc enim maneret corporeitas una numero in toto et omni motu et mutatione, sicut subiectum motus et mutationis manet unum numero; et secundum hoc corpus naturale constitueretur dimensionibus quantitatum, et mathematica secundum esse accepta erunt principia physicorum, quae ambo sunt absurda apud omnes qui aliquid noverunt de peritia Peripateticorum. Ideo in physicis determinavimus corpus physicum ab aptitudine mensurationis trium diametrorum constitui et non ab actuali mensuratione quantitatis mathematicae secundum esse acceptae; haec enim aptitudo subiecti et materiae, quae unum numero manet in toto motu et mutatione, et ab hac habet mobilitatem.

Quoted text(s)

  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p. 9.8-24
    [p. 9.8-24] Quidam autem diffinierunt corpus dicentes corpus est quod est longum, latum et profundum, vel spissum. Sed hec diffinicio incircumspecta est. Corpus enim non est corpus propter longitudinem, et latitudinem et spissitudinem que sunt in eo in effectu, sed propter aptitudinem recipiendi tres dimensiones, scilicet, longitudinem, latitudinem, et spissitudinem, quod sic probatur. Si enim acceperis ceram et figuraveris eam secundum longitudinem unius palmi, et latitudinem duorum digitorum, et spissitudinem unius digiti, corpus quidem est sed non in quantum habetur in ea longitudinis, et latitudinis, et spissitudinis; quoniam si postea posueris eam rotundam, vel alterius modi, destruentur ipse distensiones signate, et succedent alie distensiones loco illarum; forma vero corporea nullo modo mutata est. Mensure igitur que sunt in corpore in effectu, accidentes sunt extra essenciam corporis.
  • AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562, L. III, text. comm. 17, f. 61 E
    [L. III, text. comm. 17, f. 61E] Et, quia declaratio, quod corpus mathematicum non est substantia, fundatur super hoc, quod longitudo et latitudo sunt accidentia, et differentiae ipsius corporis.
  • AVERROES, Aristotelis Metaphysicorum libri XIIII cum Averrois Cordubensis in eosdem commentariis et epitome Theophrasti Metaphysicorum liber, Venetiis Apud Iunctas 1562, L. VII, text. comm. 8, f. 158 M
    [L. VII, text. comm. 8, f. 158M] D[einde] d[icit] et etiam longitudo, et latitudo, et profundum etc. I[d est] et etiam longitudo, et latitudo, et profundum quae existimantur esse substantiae corporis, videntur esse quantum, et non substantia: quoniam quantum non est substantia.
  • AVICENNA LATINUS, Liber de Philosophia prima sive Scientia divina, I-IV. Édition critique par S. VAN RIET. Introduction par G. VERBEKE, Peeters-Brill, Louvain-Leiden 1977., II, 2, pp. 71.34-73.65
    [II, 2, pp. 71.34-73.65] Si igitur hoc ita fuerit, tunc quis coget nos ponere tres dimensiones necessario esse in effectu in corpore, ad hoc ut sit corpus? Quapropter vera descriptio corporis haec erit: corpus est substantia in qua potest poni dimensio quocumque modo volueris incipere, et illa a qua primum inceperis erit longitudo; deinde potest poni alia dimensio secans illam secundum rectos angulos, et illa erit latitudo; et iterum potest poni tertia dimensio intersecans illas orthogonaliter in eodem loco sectionis; et deinceps non potest poni ulla alia linea perpendicularis hoc modo praeter has tres. Et quia corpus est huiusmodi, idcirco dixerunt quod corpus est id quod est longum, latum et profundum, sicut dicunt quod corpus est divisibile in omnes dimensiones, nec intelligunt ipsum omnino dividi in effectu, sed quia huiusmodi est quod potest in eo poni haec divisio. Sic igitur oportet intelligi corpus: quod ipsum est substantia cuius haec est forma qua est id quod est. Deinde ceterae dimensiones quae ponuntur in eo inter extremitates eius, et extremitates eius et figurae etiam et situs eius, non sunt constituentes ipsum, sed sunt consequentes substantiam eius; aliquando enim differentias corporum comitatur aliquod ex his vel omnia simul, aliquando non comitatur in aliquo corporum aliquod ex his. Si enim acceperis aliquam ceram et figuraveris eam taliter quod sint in ea dimensiones in effectu inter has extremitates numeratas, mensuratas, terminatas, postea, si commutaveris ipsam figuram, nulla earum remanebit in effectu et eadem singulariter cum eodem termino et eadem mensura, sed pro eis succedent aliae dimensiones diversae ab illis numero: hae igitur sunt dimensiones de capitulo quantitatis. Si autem evenerit ut corpus sit, sicut caelum verbi gratia, quod inseparabiliter comitantur dimensiones uno modo, non est hoc illi ex hoc quod est corpus, sed ex alia natura conservante eius perfectiones secundas. Corporeitas igitur vera est forma continuitatis recipiens id quod diximus de positione trium dimensionum, et haec intentio est extra mensuram et extra corporeitatem disciplinalem.

References in current editions

  • None