Avicenna [Ibn Sīnā]

in Albert the Great, Super Porphyrium 5.6, p. 99.9-50

Occurrence of the quotation formula
Avicenna, p. 99.10, 99.50
Paraphrase Neutral
Omnibus autem his erroribus abiectis, dicendum cum Avicenna quod differentia tria habet in se, scilicet quod est simpliciter divisiva, et per hoc est differentia; et quod est simpliciter constitutiva, et hoc habet ab eo quod est divisiva; habet et tertio quod est ad speciem certam determinativa, et hoc non habet ex hoc quod est divisiva, nec ex hoc quod est differentia, nec ex hoc quod est constitutiva, sed ex hoc quod est certa rei specialis natura et forma propria et essentialis. Quod autem ex hoc quod est divisiva, habeat quod sit differentia, probatur ex hoc quod divisio separatio est; separatio autem causa est differentiae separatorum. Et quod ex hoc quod est divisiva, sit constitutiva, ex hoc probatur, quod divisio per hoc quod separat, separata contrahit et coarctat ab ambitu generis divisi. Et hoc est constituere sub genere et generis communitate. Quod autem certificat et appropriat, ex nullo habere potest. Et ideo est quod ‘generalissimum non habet differentias nisi divisivas’, et specialissimum non habet nisi ‘constitutivas’. Et quod proprium efficitur, habet a propria natura, per quam ex consequenti differt ab aliis per hoc quod illa natura in aliis non invenitur et illa propria natura in se continet quasi virtutem termini diffinitivi, quia sic est in talibus, quod semper prior differentia est in sequenti, sicut corporeum in animato et animatum in sensibili et sensibile in rationali, sicut trigonum in tetragono. Et ideo id quod proprium est unius naturae, non vero nomine est differentia, nec est simplicis virtutis, quia quamvis sit simplex essentia et simplex actus, tamen non est unius simplicis virtutis, sed virtutes omnium aliorum sunt in eo, ex quibus fluit secundum ordinem sicut ex causis primariis. Quod ergo dicitur, quod ‘differentia praedicatur de pluribus differentibus speciebus’, intelligendum est de his quae verae sunt differentiae simplicis virtutis, quae simpliciter dividunt et dividendo sub genere constituunt, et de his est verum. Quae autem certificant et determinant, non verae differentiae sunt, sed naturae, quibus aliquid alteri comparatum potest differre. Nec sunt virtutis simplicis differentiae, sed sunt virtutis multiplicis, ut terminus diffinitivus. Et haec est sententia tam Avicennae quam Alfarabii, et est sententia Averrois.

Quoted text(s)

  • F. HUDRY (with an introduction by A. de LIBERA), Avicennae Logica - Texte latin, édition critique et introduction doctrinale, Vrin, Paris 2018., I-11(13), p. 218
    Debes etiam scire quod nulla differentia constituit de speciebus quas continet nisi una tantum. Deinde differentiae habent duas comparationes, unam ad id quod dividunt, scilicet genus, et aliam ad id in quod dividuntur. Rationabile etenim dividit animal in hominem et constituet hominem: ergo est divisivum generis et constitutivum speciei. Si autem genus fuerit generalissimum, non habebit differentias nisi divisivas. Si vero fuerit sub generalissimo, habebit differentias divisivas et constitutivas. At differentiae constitutivae sunt quae dividunt genus eius et constituunt ex co speciem: genus enim cum dividitur differentiis, generatur species sub genere. Divisivae vero sunt quae dividunt illud et constituunt speciem sub eo. Constitutivae vero generis non sunt minus communes quam ipsum, sed eius divisivae sunt minus communes quam ipsum. Genus ergo generalissimum habet differentias divisivas, sed non contitutivas. Species vero specialissima habet constitutivas, sed non divisivas. Nulla autem constitutiva est nisi divisiva; divisivarum autem, secundum quod videtur, aliqua est non constitutiva.

References in current editions

  • AVICENNA, Avicennae peripatetici philosophi ac medicorum facile primi opera in lucem redacta …, mandata ac sumptibus heredum nobilis viri domini Octaviani Scoti, Venetiis 1508., Logyca, Pars 1. C. 10, f. 8vb