Algazel [al-Ġazālī]

in Albert the Great, Super Porphyrium 4.3, p. 64.36-45

Occurrence of the quotation formula
Algazel, p. 64.45
Paraphrase Consensual
et similiter potest obici de quolibet quod genera transcendit, ut est res, unum et aliquid – inferius quidem subtiliter huic satisfaciemus obiectioni, hic autem ad praesens hoc sufficiat, quod cum ens praedicatur de substantia, vel res vel unum vel aliquid, non praedicatur praedicatione generis, cum non sit una ratione praedicatum de his de quibus praedicatur, sed per prius et posterius; sed talia praedicantur praedicatione principii, non generis. Et hoc probant Avicenna et Alfarabius et Algazel et omnes Arabes sic.

Quoted text(s)

  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933, p. 36.2-30
    [p. 36.2-30] Ens dividitur in prius et posterius; sed hec prioritas et posterioritas sunt eciam de accidentibus essencialibus esse, et dicitur deus esse ante mundum. Ante vero sive prius dicitur quinque modis, quorum primus qui manifestior est dicitur prius tempore et hoc prius est magis in usu loquendi apud homines. Secundus est vel prius ordine, vel prius situ, ut cum dicitur, roma est ante ierosolimam quantum ad euntem de gallia ierosolimam, sive hec linea est prior illa quantum ad finem propositum, vel prius genere, ut cum dicitur animalitas prior est humanitate, si inceperis a superioribus. Si vero e converso inceperis ab inferioribus animalitas est prior corporeitate sicut et iherusalem prior est roma venienti romam de india. Tercius dicitur prius dignitate, ut Petrus prior est Paulo, et ceteris apostolis. Quartus prius natura, ut quo destructo destruitur id quo est prius, sed destructo eo quo est prius ipsum non destruitur sicut unum est prius duobus. Si enim ponamus unum destrui, non remanent duo eo quod omnia duo non sunt nisi unum et unum. Si vero ponamus duo destrui, non sequitur unum destrui. Cum autem dicimus unum esse prius duobus non intelligimus prioritatem temporis, quoniam potest esse unum cum duobus quamvis intelligatur unum prius duobus. Quintus est prius essencia, ut quod existit cum alio quod non est nisi per ipsum; ipsum vero non | habet esse per illud, ut causa prior est causato sicut motus manus prior est motu anuli. Dicitur enim quod mota manu movetur anulus, sed non moto anulo movetur manus quamvis sciamus ea simul esse in tempore. Sed hec prioritas est causalitatis et efficiendi debere esse.
  • J. MUCKLE, Algazel’s Metaphyiscs : A Mediaeval Translation, St. Michael’s College, Toronto 1933., pp. 57.22-58.29
    [pp. 57.22-58.29] Undecimum est quod necesse esse, sicut non dicitur accidens sicut predictum est, sic nec dicitur substancia, quamvis sit per se existens, et non existat in subiecto, sicut substancia. Sicut enim convenerunt substancia nichil est, nisi id quod res est, cuius esse non est esse in subiecto, scilicet quod cum fuerit non sit in subiecto, non quod habeat esse apud se in effectu. Cuius rei tibi sit exemplum animal quod dicitur fenix quod quidem substancia est sine dubio; tu tamen dubitas si nunc sit vel non, similiter et multe alie substancie. Substancia ergo dicitur certitudo rei, et id quod ipsa est, cum acciderit ei esse in effectu non in specie. Substancia igitur est interpretacio rei, cuius esse diversum est ab eo quod ipsa est. Cuius igitur esse, et id quod est, fuerit unum et idem, non vocabitur substancia secundum quod convenerunt, nisi forte aliquis velit accipere substanciam id tantum cuius esse non est in subiecto, et tunc secundum hoc necesse esse poterit dici substancia. Si quis autem dixerit, quod quia necesse esse est, et aliud ab eo est, et sic esse commune est eis; ergo necesse esse est ab alio sub uno genere; ergo opus est ut differat ab eo per differenciam; sic igitur habebit diffinicionem; dicemus quod non habet diffinicionem quoniam esse convenit illi, et aliis secundum prius, et posterius. Iam eciam ostendimus quod esse convenit substancie, et accidentibus similiter nec convenit eis univoce; quod autem non dicitur univoce, non est genus; postquam autem esse non est genus, quoniam quamvis dicatur non esse in subiecto, non tamen propter hoc erit genus; negatur enim tantum unde esse et non esse in subiecto quod convenit ei, et substanciis; non dicitur secundum generalitatem; substancialitas vero genus est omnibus substanciis; provenit igitur ex hoc quod necesse esse non cadit in aliquod decem predicamentorum; postquam enim non cadit in predicamento substancie, tunc multo minus in predicamentis accidencium, presertim cum esse omnium predicamentorum sit preter id quod sunt, et sit accidentale eis, et sit extra id quod sunt; esse vero necessarii esse, et id quod est, unum est. Manifestum est igitur ex hoc quod necesse esse non habet genus, ergo nec differenciam nec diffinicionem, et constat non subsistit in aliquo, nec in subiecto; ergo non habet contrarium. Constat ergo quod non habet speciem; ergo non habet comparem nec participem. Et ostensum est quod non habet causam; ergo non habet permutacionem nec habet partem ullo modo.

References in current editions

  • Not identified